การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากรของประเทศไทยไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของ “อนาคต” อีกต่อไป แต่เป็น เรื่อง “ปัจจุบัน” ที่กำลังเกิดขึ้นอย่างเข้มข้น นายสาระ ล่ำซำ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน)) ได้แบ่งปันมุมมองเชิงลึกถึงวิกฤตและความท้าทายที่มาพร้อมกับการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแบบเต็มรูปแบบ (Super Aged Society) ของประเทศไทย รวมถึงผลกระทบต่อวิถีชีวิต การบริหารการเงิน และการวางแผนสุขภาพในอนาคต ที่ค่าใช้จ่ายในการรักษาที่สูงเพิ่มขึ้นในแต่ล่ะปี ในงาน Exclusive Dinner Talk – Press x MTL ทางสำนักข่าวเดอะมาสเตอร์ไทย ถือโอกาสนี้ได้ย่อสรุปเป็นประเด็นต่างดังนี้
วิกฤตโครงสร้างประชากร: อายุยืนขึ้น แต่ประชากรลดลง
ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุขั้นสูงสุดอย่างรวดเร็ว โดยติด 1 ใน 2 ของประเทศในกลุ่มอาเซียนที่เผชิญปัญหานี้หนักที่สุด จากข้อมูลเชิงสถิติในหลายที่สะท้อนให้เห็นว่า อัตราการเกิดที่ลดลงสวนทางกับอัตราการเสียชีวิต ซึ่งอาจส่งผลให้ประชากรไทยในอนาคต (โดยมีคาดการณ์ในปี 2083) ลดลงเหลือเพียงประมาณ 33 ล้านคนเท่านั้น หากไม่มีภาครัฐไม่มีมาตรการหรือนวัตกรรมใดๆ เข้ามาแทรกแซงใน วิกฤตโครงสร้างประชากรนี้
นอกจากนี้ ปัจจุบันรูปแบบโครงสร้างครอบครัวไทยก่อยังเปลี่ยนไปจากเดิมเป็นอันมากทั้งค่านิยมการสร้างครอบครัวเดี่ยวมากขึ้นคนรุ่น (Gen Y, Gen Z) หรือแม้แต่ Gen X มีแนวโน้มแต่งงานน้อยลงคนโสดและ กลุ่ม DINK (Double Income No Kids): คู่รักที่ทำงานมีรายได้สองทางแต่เลือกที่จะไม่มีลูก
เน้นการพึ่งพาตนเอง: ค่านิยมกตัญญูและการที่ลูกหลานเลี้ยงดูพ่อแม่ยามเกษียณเริ่มเปลี่ยนรูปแบบไป ทำให้ผู้สูงอายุในอนาคตต้องพึ่งพาการวางแผนของตัวเองเป็นหลัก
วิกฤตการออม (Saving Disruption)
แม้เทคโนโลยีทางการแพทย์จะก้าวหน้าจนทำให้คนเรามีอายุยืนยาวขึ้น (Lifespan ยาวขึ้น) มีสุขภาพภายนอกที่ดูดีและสดใสในวัย 50+ แต่สิ่งที่เป็นความน่ากลัวอย่างแท้จริงคือ “เราอายุยืนขึ้น ในวันที่เราออมเงินไม่พอ”
เกษียณแบบไม่พร้อม: คนไทยจำนวนมากยังคงมีอัตราการออมเงินที่ไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ ไม่ว่าจะผ่านระบบการออมของภาครัฐหรือการออมส่วนบุคคล
ส่วนหนึ่งจาก (Knowledge Obsolescence): โลกหมุนเร็วในยุค AI และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีหมุนไปเร็วมาก คนรุ่นใหม่เติบโตมากับเทคโนโลยีและเรียนรู้ได้ไว ขณะที่ผู้สูงอายุหรือวัยทำงานเดิมกำลังเผชิญความเสี่ยงที่องค์ความรู้ของตนเองจะ Obsolete ทำให้ความสามารถในการหารายได้ยามเกษียณลดลง
ปัจจัยกดดันภายนอก: ภาวะเงินเฟ้อ (Inflation) ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) และราคาพลังงาน/น้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น ล้วนส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพและเงินในกระเป๋าของทุกคน
วิกฤต Medical Inflation: เมื่อค่ารักษาพยาบาลโตไวกว่าเงินในกระเป๋า
อีกหนึ่งความท้าทายสำคัญของ Aged Society คือ ภาวะเงินเฟ้อทางการแพทย์ (Medical Inflation) ซึ่งสูงขึ้นตามปัจจัยหลักๆ ได้แก่:
- นวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการแพทย์ใหม่ๆ ทั้งเทคโนโลยีส่องกล้อง นวัตกรรมการรักษามุ่งเป้า และแม่นยำ จะช่วยลดเวลาพักฟื้นและให้ผลลัพธ์ที่ดีขึ้น แต่ก็มาพร้อมกับต้นทุนและค่ารักษาพยาบาลที่สูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
- โรคเรื้อรัง (NCDs): โรคประจำตัวของผู้สูงอายุ เช่น เบาหวาน ความดัน หรือโรคหัวใจ ที่ต้องใช้การรักษาอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งการคุณภาพชีวิตในยามชรา การจะมีชีวิตอยู่ได้ยาวนานขึ้น จำเป็นต้องมาคู่กับการมีสุขภาพที่ดี ไม่ใช่แค่อยู่รอดแต่ต้องอยู่อย่างมีคุณภาพ
ทางออกและการปรับตัวของภาคประกันชีวิต
นายสาระ ล่ำซำ ได้กล่าวว่า จากโจทย์ที่ท้าทายทั้งหมด เมืองไทยประกันชีวิต (MTL) ได้ปรับตัวและพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อตอบโจทย์ผู้บริโภคในยุค Super Aged Society อย่างครอบคลุม การกระจายพอร์ต ผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย เน้นความคุ้มครองที่ครอบคลุมทุกช่วงชีวิต เช่น Shield Life ซึ่งเป็นร่มใหญ่ที่ดูแลทั้งประกันชีวิตตลอดชีพ (Whole Life), ประกันชีวิตแบบระยะเวลา (Term), และ Universal Life รวมถึงผลิตภัณฑ์ประกันสุขภาพ (Health Insurance) ที่ยังคงเป็นที่ต้องการสูงของประชาชน
Unit Linked & Long-term Saving: ผลิตภัณฑ์ประกันชีวิตควบการลงทุน (Unit Linked) ของ MTL เติบโตอย่างโดดเด่น (ด้วยเบี้ยใหม่เติบโตกว่า 500% ในช่วง 5 เดือนแรก ) ซึ่งช่วยตอบโจทย์ทั้งการสร้างความคุ้มครองและการบริหารเงินออมระยะยาวอย่างมีประสิทธิภาพ
ในด้านความแข็งแกร่งทางการเงิน MTL มีอัตราส่วนเงินกองทุน (CAR Ratio) สูงถึง 490% เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้ถือกรมธรรม์ว่าจะได้รับการดูแลอย่างมั่นคงตลอดสัญญา
สรุปแล้วการก้าวสู่ Super Aged Society ของไทยไม่ใช่เรื่องน่ากลัว หากเราตระหนักรู้และเตรียมความพร้อมล่วงหน้า ทั้งการปรับตัวตามเทคโนโลยี การรักษาสุขภาพ และที่สำคัญที่สุดคือ “การวางแผนทางการเงินและสุขภาพอย่างมีสติ” เพื่อให้การมีอายุที่ยาวนาน เป็นการอายุยืนอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างแท้จริง
More Stories
“ฮ๊อม…หอม” อัปเกรดกล้วยชุมพรไร้ค่าแจ้งเกิดสแน็คสุดปัง
เครดิตไทยผ่านด่านแรก แต่เกมจริงอยู่ที่ Fitch : “ความน่าเชื่อถือของนโยบาย” กำลังกำหนดต้นทุนการเงินประเทศ
เมื่อ “น้ำมันหล่อลื่นใช้แล้ว” ไม่ใช่ของเสีย: จุดเปลี่ยนของอุตสาหกรรมน้ำมันหล่อลื่นสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน